Ουρολοίμωξη: Η σωστή διάγνωση ξεκινά πριν από το εργαστήριο

Η ουρολοίμωξη είναι μια συχνή λοίμωξη, όμως τα συμπτώματα από το ουροποιητικό δεν σημαίνουν πάντα ότι υπάρχει βακτηριακή λοίμωξη ούτε ότι χρειάζεται οπωσδήποτε αντιβίωση.

Όταν εμφανιστούν ενοχλήματα, η λύση δεν είναι ούτε το «πιες απλώς περισσότερο νερό» ούτε η αυθαίρετη λήψη ενός αντιβιοτικού. Χρειάζεται σωστή αξιολόγηση και, όταν ενδείκνυται εργαστηριακός έλεγχος, σωστή λήψη και εξέταση των ούρων.

Ποια συμπτώματα μπορεί να δείχνουν ουρολοίμωξη;

Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:

* Κάψιμο ή πόνος κατά την ούρηση. Το χαρακτηριστικό «τσούξιμο» της ουρολοίμωξης εμφανίζεται κυρίως την ώρα που ουρούμε.

* Συχνουρία, δηλαδή ανάγκη για πολλές επισκέψεις στην τουαλέτα, συχνά με πολύ μικρή ποσότητα ούρων.

* Έντονη και επιτακτική ανάγκη για ούρηση.

* Πόνος ή ενόχληση χαμηλά στην κοιλιά.

* Θολά ούρα ή παρουσία αίματος.

Όταν υπάρχουν υψηλός πυρετός, ρίγος, έντονη κακουχία ή πόνος στη μέση, στην περιοχή των νεφρών, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να πρόκειται για λοίμωξη που αφορά και το ανώτερο ουροποιητικό.

Στις γυναίκες, κάθε «τσούξιμο» δεν σημαίνει ουρολοίμωξη

Εδώ γίνεται πολύ συχνά σύγχυση.

Η φαγούρα δεν αποτελεί τυπικό σύμπτωμα ουρολοίμωξης. Επίσης, τσούξιμο ή ενόχληση που υπάρχει και εκτός ούρησης, κολπικές εκκρίσεις, ερεθισμός της περιοχής ή πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή μπορεί να παραπέμπουν περισσότερο σε γυναικολογικό πρόβλημα.

Η σύγχυση είναι εύκολη, επειδή στις γυναίκες το ουροποιητικό και το γεννητικό σύστημα βρίσκονται ανατομικά πολύ κοντά. Γι’ αυτό δεν πρέπει κάθε ενόχληση στην περιοχή να θεωρείται αυτόματα ουρολοίμωξη.

Η σωστή λήψη των ούρων είναι εξαιρετικά σημαντική

Ένα από τα συχνότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε στο εργαστήριο είναι η επιμόλυνση του δείγματος λόγω λανθασμένης λήψης.

Εάν κατά τη συλλογή περάσουν στο δοχείο μικρόβια που δεν προέρχονται από το ουροποιητικό, το δείγμα επιμολύνεται. Η καλλιέργεια μπορεί τότε να εμφανίσει μικτή ή μη αντιπροσωπευτική ανάπτυξη, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ερμηνευθεί με ασφάλεια και να χρειαστεί νέα λήψη και επανάληψη των εξετάσεων.

Αυτό σημαίνει επιπλέον ταλαιπωρία και καθυστέρηση. Γι’ αυτό η σωστή λήψη του δείγματος δεν είναι μια τυπική λεπτομέρεια. Είναι βασικό μέρος της ίδιας της εξέτασης.

Πολύ σημαντικό: ο καθαρισμός της περιοχής πρέπει να γίνεται αμέσως πριν από τη συλλογή του δείγματος. Δεν αρκεί, για παράδειγμα, να έχει γίνει το πλύσιμο από το προηγούμενο βράδυ και τα ούρα να συλλεχθούν το επόμενο πρωί. Στόχος του καθαρισμού είναι να μειωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η πιθανότητα επιμόλυνσης τη στιγμή της συλλογής.

Πώς γίνεται σωστά η λήψη ούρων στις γυναίκες;

1. Αμέσως πριν από τη συλλογή, πλένουμε καλά την περιοχή με νερό και ουδέτερο σαπούνι και ξεπλένουμε καλά.

2. Δεν χρησιμοποιούμε αντισηπτικό, γιατί μπορεί να επηρεάσει τα μικρόβια που ενδεχομένως υπάρχουν στο δείγμα και, κατά συνέπεια, το αποτέλεσμα της καλλιέργειας.

3. Σκουπίζουμε από μπροστά προς τα πίσω με καθαρή πετσέτα ή καθαρό χαρτί.

4. Ξεκινάμε να ουρούμε στην τουαλέτα.

5. Χωρίς να διακόψουμε την ούρηση, συλλέγουμε το μέσο ρεύμα των ούρων μέσα στο αποστειρωμένο δοχείο.

6. Ολοκληρώνουμε την ούρηση στην τουαλέτα.

Δεν χρειάζεται να γεμίσει ο ουροσυλλέκτης. Αυτό που έχει σημασία είναι να έχει συλλεχθεί σωστά το δείγμα.

Και στους άνδρες;

Η διαδικασία είναι αντίστοιχη:

1. Αμέσως πριν από τη συλλογή, πλένουμε καλά την περιοχή των γεννητικών οργάνων με νερό και ουδέτερο σαπούνι. Εάν υπάρχει ακροποσθία, τραβιέται προς τα πίσω. Και εδώ δεν χρησιμοποιούμε αντισηπτικό.

2. Η ούρηση ξεκινά στην τουαλέτα.

3. Χωρίς να διακοπεί η ροή, συλλέγεται το μέσο ρεύμα των ούρων στο αποστειρωμένο δοχείο.

4. Η ούρηση ολοκληρώνεται στην τουαλέτα.

Η σωστή συλλογή του μέσου ρεύματος μειώνει σημαντικά την πιθανότητα επιμόλυνσης του δείγματος.

Τι κάνουμε μετά τη λήψη;

Το δείγμα πρέπει να μεταφερθεί στο εργαστήριο όσο το δυνατόν συντομότερα, ιδανικά μέσα σε δύο ώρες από τη συλλογή.

Εάν η άμεση μεταφορά δεν είναι δυνατή, το δείγμα φυλάσσεται στο ψυγείο μέχρι να μεταφερθεί στο εργαστήριο.

Η παραμονή των ούρων για μεγάλο χρονικό διάστημα σε θερμοκρασία περιβάλλοντος μπορεί να επιτρέψει τον πολλαπλασιασμό μικροβίων και να επηρεάσει την αξιοπιστία του δείγματος.

Γενική ούρων ΚΑΙ καλλιέργεια - όχι μόνο η μία εξέταση

Όταν κρίνεται ότι χρειάζεται εργαστηριακός έλεγχος για πιθανή ουρολοίμωξη, είναι σημαντικό να πραγματοποιούνται και γενική ούρων και καλλιέργεια και όχι μόνο η μία από τις δύο εξετάσεις.

Οι δύο εξετάσεις δίνουν διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές πληροφορίες και τα αποτελέσματά τους συνεκτιμώνται μεταξύ τους, πάντοτε σε συνδυασμό με τα συμπτώματα και την κλινική εικόνα.

Η γενική ούρων περιλαμβάνει τη χημική και τη μικροσκοπική εξέταση του δείγματος. Η χημική εξέταση παρέχει πληροφορίες, μεταξύ άλλων, για την παρουσία νιτρωδών και λευκοκυτταρικής εστεράσης, ενώ με τη μικροσκοπική εξέταση αξιολογούνται ευρήματα όπως τα λευκά και ερυθρά αιμοσφαίρια και η παρουσία βακτηρίων. Η γενική ούρων ολοκληρώνεται αυθημερόν.

Η καλλιέργεια ούρων χρειάζεται περίπου 24 ώρες για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει ανάπτυξη μικροοργανισμού. Εάν απομονωθεί παθογόνο μικρόβιο, απαιτούνται περίπου επιπλέον 24 ώρες για το αντιβιόγραμμα, ώστε να προσδιοριστεί η ευαισθησία ή η αντοχή του στα αντιβιοτικά.

Η γενική ούρων και η καλλιέργεια συμπληρώνουν η μία την άλλη. Η σωστή αξιολόγηση προκύπτει από τη συνεκτίμηση των δύο εξετάσεων μαζί με τα συμπτώματα και την κλινική εικόνα.

Αντιβίωση: μόνο όταν χρειάζεται και με σωστή ιατρική καθοδήγηση

Τα αντιβιοτικά είναι πολύτιμα φάρμακα όταν χρησιμοποιούνται σωστά.

Δεν είναι σωστό να παίρνουμε ένα αντιβιοτικό επειδή «κάποτε μας είχε κάνει καλό», επειδή έχει περισσέψει στο σπίτι ή απλώς επειδή εμφανίστηκε ένα τσούξιμο.

Από την άλλη πλευρά, όταν υπάρχει ουρολοίμωξη για την οποία η αντιβιοτική θεραπεία είναι απαραίτητη, δεν υπάρχει λόγος να την αποφεύγουμε. Το σημαντικό είναι να χρησιμοποιείται όταν χρειάζεται και, όπου είναι δυνατόν, με βάση τα δεδομένα του εργαστηριακού ελέγχου.

Όταν πρόκειται να γίνει γενική ούρων και καλλιέργεια, το δείγμα πρέπει να λαμβάνεται πριν από την έναρξη αντιβιοτικής θεραπείας.

Η λήψη αντιβιοτικού πριν από τη συλλογή μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του μικροβίου στην καλλιέργεια και να δυσκολέψει τη σωστή εργαστηριακή εκτίμηση.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει πάντοτε να περιμένουμε να ολοκληρωθεί η καλλιέργεια για να αρχίσουμε θεραπεία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν έντονα συμπτώματα ή ενδείξεις συστηματικής λοίμωξης —όπως υψηλός πυρετός, ρίγος, έντονη κακουχία ή πόνος στην περιοχή των νεφρών— ο ιατρός μπορεί να κρίνει ότι η αντιβιοτική αγωγή πρέπει να ξεκινήσει άμεσα, πριν ολοκληρωθεί η καλλιέργεια.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, εφόσον είναι εφικτό, πρώτα συλλέγεται το δείγμα ούρων και αμέσως μετά ξεκινά η θεραπεία, χωρίς να καθυστερεί η αναγκαία αντιβίωση.

Όταν στη συνέχεια ολοκληρωθούν η καλλιέργεια και το αντιβιόγραμμα, η θεραπεία επανεκτιμάται και, εφόσον χρειάζεται, προσαρμόζεται ανάλογα με το μικρόβιο που απομονώθηκε και την ευαισθησία του στα αντιβιοτικά.

Ποτέ αντιβιοτικά από μόνοι μας. Πάντα μετά από ιατρική οδηγία.

Τι πρέπει να θυμόμαστε;

Η σωστή αντιμετώπιση μιας πιθανής ουρολοίμωξης δεν σημαίνει «αντιβίωση με το πρώτο τσούξιμο», αλλά ούτε και αποφυγή της αντιβίωσης όταν πραγματικά χρειάζεται.

Η σωστή προσέγγιση είναι:

Σωστή αναγνώριση των συμπτωμάτων → σωστή λήψη ούρων → γενική ούρων ΚΑΙ καλλιέργεια όταν χρειάζεται εργαστηριακός έλεγχος → αντιβίωση μόνο όταν είναι απαραίτητη και, όπου είναι δυνατόν, στοχευμένη στο υπεύθυνο μικρόβιο.

Όταν χρειάζεται εργαστηριακός έλεγχος: πρώτα το δείγμα, μετά η ενδεχόμενη θεραπεία.

Για περισσότερες πληροφορίες ή για προγραμματισμό εξέτασης, επικοινωνήστε με το εργαστήριό μας.

☎️ 27410 26193

🌐 www.viopathologos.com